0
سبد خرید
سبد خرید شما تهی است.
مقالات

تاریخچه پاپیون

انتشار در 07 تیر 1394

پاپیون یک نوار پارچه ای است که دو سر آن به صورت متقارن و به شکل پروانه ای به روی یقه و دور گردن گره می خورد. این پوشش اغلب از ابریشم، پلی استر و پنبه ساخته شده و کاربرد برخی از پارچه ها مانند پشم کم تر رایج است. در برخی منابع از پاپیون به عنوان یک نوع کراوات یاد می کنند، اما دقیقاً مشخص نیست که پاپیون از تکامل کراوات به وجود آمده یا پیش از پیدایش آن وجود داشته است. به منظور کشف این حقیقت نیاز است تا برخی نظرات مطرح شده در این باره را مورد مطالعه قرار دهیم. همان طورکه پیش از این اشاره کردیم، آن چه در منابع تاریخی ایران باستان، به عنوان “فر” یا “دیهیم”، یکی از نماد های مذهبی ایرانیان معرفی شده؛ همان کراوات یا دستمال گردن است که به صورت حلقه سلطنت و تزیینات لباس و تاج شاهان و ایزدان پارسی در آثار باستانی دیده می شود. در برخی آثار “فر” یا “دیهیم” به شکل پاپیون یا بال پروانه بر گردن پادشاه و ایزدان نمایان است. یکی از بهترین نمونه ها در این زمینه، نقش برجسته ی تاج گذاری اردشیر دوم؛ نهمین شاه ساسانی است (آورزمانی، 1392: 41). در مرکز این نقش برجسته، شاه ساسانی با صورتی سه رخ و بدنی تمام رخ ایستاده و در حالی که دست چپ را بر روی قبضه شمشیر قرار داده، با دست راست، حلقه روبان‌ داری با یک پاپیون را از اهورامزدا می‌گیرد. در قسمت جلو کمربند شاه نیز پاپیونی آویخته شده است. این پاپیون بر روی کمربند اهورامزدا و پیش سینه او و ایزد دیگری1 که طرف چپ اردشیر ایستاده به راحتی قابل مشاهده است.

Article 501نقش برجسته تاج بخشی اهورامزدا به اردشیر دوم در طاق بستان

پاپیون بر روی پیش سینه، حلقه و کمربند، سال های ۳۷۹ م تا ۳۸۳ م

از طرفی روایت های زیادی درباره ی پیدایش گردن پوش ها توسط اروپاییان بیان شده است. این که این روایت ها دارای سند تاریخی بوده یا روایت هایی بی سند و بی پشتوانه هستند، در ذکر تاریخچه بسیار مهم است. طبق روش معمول گاهی برخی از اطلاعات موجود در روایت های غیر مستند را تنها به شرط یافتن مؤیدات تاریخی توسط منابع دیگر می توان پذیرفت. بنابراین به دلیل محدودیت منابع مستند در مورد پیدایش پاپیون، ناچار به ذکر اکثر روایات نقل شده هستیم. طبق روایتی همچون بسیاری از ابتکارات و نوآوری ها، اولین نشانه های ظهور پاپیون بر اثر نیاز و ضرورت به وجود آمده است. در قرن 17، یک جوان بلند پرواز به نام «درک» (نام واقعی ناشناخته)، که یک سرباز کُرُواتی در طول جنگ پروس بود، برای بستن پیراهن جلو باز خود از یک تکه پارچه گره خورده استفاده می کند. سپس سربازان فرانسوی در هنگام بازگشت از جنگ این تکه پارچه را به عنوان یک پوشش به نام خودشان در مد کلاسیک فرانسه ثبت می کنند. به درستی مشخص نیست که آنچه «درک» خلق کرد، نوعی کراوات بود یا یک نوع اولیه از پاپیون . با نگاه به نقاشی های کشیده شده از لباس افسران فرانسوی در سالهای 1680 می توان کراوات های مرسوم در آن دوره که پاپیونی در میان آن جای گرفته را مشاهده کرد. در واقع آنها استوک هایی (stock) شبیه به پاپیون (pre-tied) امروزی بودند (Colle, 1974).

این جریان به تدریج در میان طبقات مرفه جامعه ی فرانسه رخنه کرده و مدل جدیدی از کراوات های سلطنتی را به وجود می آورد. در این زمان لویی چهاردهم با پوشیدن کراواتی توری که یک پاپیون رنگی از میان آن عبور کرده، دنیای مد فرانسه را متحول می کند. این مد تا مدت ها به عنوان یکی از مشخصه های طبقه بورژوازی که همیشه در رواج مد فرانسه پیشرو بودند، محبوبیت یافته و به تدریج سایر کشورهای اروپایی به تقلید از فرانسه تحولات بیش تری را در آن موجب می شوند.

Article 502لویی چهاردهم و افسران گارد سلطنتی فرانسه با کراوات های پاپیون دار، 1680 میلادی

در روایتی دیگر آمده است که پاییون را اولین بار مادام پومپیدور فرانسوی (Madame de Pompadour) معشوقه ی لویی چهاردهم ابداع کرد. او که از دوران کودکی آموزش دیده و تجارت آموخته بود، مسئول برنامه های پادشاه و یکی از دستیاران با ارزش و مشاور او محسوب می شد. در قرن هجدهم یکی از محبوب ترین سبک های لباس زنانه، سبک «ایشِلِ» (échelle) نام داشت؛ به معنی پله و نردبان که متأثر از سبک هنری روکوکو2 بود. در این مدل لباس مجموعه ای از پاپیون هایی که از گردن تا کمر سایز آن ها کوچک تر می شد، در ناحیه جلوی سینه روی لباس قرار می گرفت (Yarwood,1978). این سبک توسط مادام پومپیدور در سالهای (1721-1764) معرفی شد؛ که به سرعت در سراسر اروپا به عنوان یک لباس شب بلند و گشاد برای بانوان با نام (robe à la française) رواج پیدا می کند. در اکثر پرتره هایی که فرانسوا بوشه نقاش فرانسوی قرن 18 از مادام پومپیدور کشیده، او را در این مدل لباس با پاپیونی به گردنش ترسیم کرده است (Payne, 1992).

Article 503نقاشی مادام پومپیدور با لباس سبک ایشل و پاپیون ، قرن 18

همان طورکه پیش از این گفته شد، ظهور انقلاب صنعتی در اواخر قرن 18 و رشد تولید و پیوستن مردان به نیروی کار کارخانه ها از عوامل رواج گردن پوش های آماده که زمان کم تری برای گره زدن و تنظیم، نیاز داشتند، شد. یکی از این گردن پوش ها که در قرن نوزدهم محبوبیت زیادی می یابد، پاپیون بود. در آغاز قرن نوزده میلادی، پاپیون به یک عنصر اصلی در مجموعه ی کامل لباس مردانه تبدیل می شود. بدین ترتیب پاپیون به عنوان سبک جدیدی از کراوات وارد صحنه ی مد می شود. از این رو بسیاری از افراد پیدایش پاپیون را یک نوآوری و تغییر در نوع قدیمی کراوات ذکر کرده اند.

به مرور زمان تغییرات مد اروپا، به تنوع در سایز کراوات معطوف شده و در نتیجه آن کراوات هایی در اندازه ی بزرگ که تا چانه ی مردان می رسید، محبوبیت می یابند. از سال ۱۸۷۰ اندازه ی آن به‌تدریج کوچک تر شده؛ تا به اندازه ی امروزین آن می رسد. بدین ترتیب در اواسط قرن 19 دوباره کراوات در سایز های کوچک مورد توجه قرار گرفته و این بار اندازه ی آن به قدری کوچک شده،که در یک کمان کوچک گره می خورد. با این تغییر پاپیون های مدرن متولد می شوند. با معرفی پاپیون و پذیرش آن در مد مردانه، تغییرات بزرگی در فرم و عملکرد آن به وجود آمده و به تدریج انواع متفاوتی از مدل های کاملاً رسمی و سنتی به بازار عرضه می شود. پاپیون در این زمان بسیار محبوب تر از کروات شده و در اواسط سال 1880 در مد لباس آقایان جایگاه خاصی پیدا می کند(Smith,2007). پس از جایگزینی کراوات توسط پاپیون، این پوشش به تدریج جهت تقارن بیش تر و تزئینی شدن تکامل می یابد.

اهمیت پاپیون زمانی بیش تر می شود که لباس مخصوص مهمانی رسمی به نام (Tuxedo) مورد اقبال مردان قرار می گیرد. دو نظریه در مورد پیدایش این لباس وجود دارد؛ برخی معتقدند که این مدل لباس توسط شاهزاده ولز (Prince of Wales) که بعدها پادشاه ادوارد هفتم نامیده می شود، در سال 1865 معرفی شده است. در حالی که آمریکایی ها اعتقاد دارند که این لباس در اکتبر 1886، توسط پیر لورلارد (Lorillard Pierre) ابداع شده است. او سبک جدیدی از لباس مهمانی رسمی طراحی کرده و آن را در یک مجلس رقص که در پارک توکسیدو (Tuxedo) برگزار شد، می پوشد. در همان زمان این لباس رسمی بلافاصله با یک موفقیت آنی در میان دیگر ثروتمندان علاقمند به مد روبرو می شود. بدین ترتیب کت دنباله دار قدیمی مخصوص مراسم رسمی و پاپیون سفید به عنوان لباس رسمی اولیه مردان، به لباس رسمی توکسیدو و پاپیون سیاه، تغییر مد داده و برای چند دهه پاپیون به کراوات برای تشریفات و مراسم رسمی ترجیح داده می شود (Fink and Mao 1999).

Article 504کت دنباله دار و پاپیون سفید (راست) لباس رسمی توکسیدو و پاپیون سیاه (سمت چپ)

در سال 1900 استفاده از پاپیون در میان جراحان و مردان عرصه ی علمی بسیار رایج می شود. در واقع پیدایش پاپیون یک تحول خوشایند برای جراحان و پزشکانی بودکه قادر می شدند با این پوشش به راحتی جراحی کنند. پاپیون، به تدریج با تغییراتی مختصر، به مد لباس زنانه، به خصوص لباس رسمی اداری راه پیدا می کند. در سال 1980 زنانی که در حرفه هایی چون وکالت، بانک داری و تجارت در شرکت های بزرگ شاغل بودند، اغلب همراه لباس خود از پاپیون استفاده می کردند. این لباس ها از بلوز با دکمه های فوقانی و گاهی طرح چین پلیسه و پاپیونی که کمی از پاپیون همکاران مرد آنها کامل تر اما به طور معمول از پارچه های مشابه به لحاظ رنگ و الگو بود، تشکیل می شد.

Article 505پزشکان در حال عمل جراحی با کت های بلند و پاپیون در اوایل قرن 19 میلادی

پاپیون سال ها پس از رواج آن، با یک تغییر در رنگ و طرح همگام با تغییرات کراوات ظاهر می شود. بدین صورت که پاپیون هایی که تا سال 1920 اکثراً به رنگ سفید و سیاه بود، در رنگ های بسیار متنوع تر عرضه می شود. در فصل تابستان پاپیون ها با رنگ های روشن تر از لباس و در سایر موارد با رنگ های سفید و سیاه به کار می رفت. پاپیون های مورد استفاده در طول روز دارای نقش های راه راه افقی، شطرنجی و نقطه ای در رنگ های صورتی، بنفش، خاکستری و سبز بود. پاپیون های سنتی یا کلاسیک که مانند کراوات با دست گره زده می شدند، معمولاً با نام های(self-tie) یا (freestyle) و(tie-it-yourself) از پاییون های آماده مجزا می شدند. پاپیون (self-tie) که به نام (freestyle) هم شناخته می شود، هنگام گره خوردن به علت داشتن عدم تقارن جزئی، به صورت طبیعی، جذابیت و غرابت خاصی نسبت به انواع دیگر نشان می دهد.

یکی از انواع پاپیون های آماده (pre-tied bow tie) است. این مدل با یک نوار گردنی قابل تنظیم، به آسانی تغییر اندازه داده و در کم تر از چند ثانیه بسته می شود. به همین دلیل می تواند یک مدل مناسب برای یک مبتدی و یا نوجوان هم باشد. نوع دیگر آن (clip-on bow tie) نام دارد که در واقع شبیه پاپیون (pre-tied) بوده و با یک قلاب فلزی در پشت به طور مستقیم بر روی یقه پیراهن بسته می شود. امروزه پاپیون در شکل پروانه ای کوچک و بزرگ (Butterfly)، بال خفاشی (Batwing) و شکل هایی که با نام های (Diamond Point) و (Rounded Club) معروف است، دیده می شود. در سال های اخیر، پاپیون دوباره محبوبیت سابق خود را در میان مردان طرفدار مد به دست آورده است. حتی گاهی اوقات زنان نیز در این جریان دیده شده و از پاپیون در مجموعه لباس های خود استفاده می کنند.

پی نوشت ها

1- در کتیبه ب تاج گذاری اردشیر دوم در طاق بستان، ایزد طرف چپ اردشیر را برخی میترا، ایزد مهر می دانند که برسم به دست دارد و بعضی باستان شناسان زرتشت، چون دارای هاله است که فقط به زرتشت اختصاص دارد.

2- سبک هنر روکوکو (Rococo) سبکی در هنر و معماری است که بعد از مرگ لوئی چهاردهم در سال (1715) در فرانسه به وجود آمد و مشخصه ی آن درخشندگی، شکوه، نشاط و صمیمیت است.

منابع

آورزمانی، فریدون، رازگشایی نمادهای آیینی در پوشش شهریاران ساسانی، فصلنامه هنر و تمدن شرق، سال اول، شماره اول، پاییز 1392.

Colle, Doriece. Collars, Stocks, Cravats: A History and Costume Dating Guide to Civilian Men’s Neckpieces, 1655-1900. London: White Lion Publishers Ltd., 1974

Fink, Thomas, and Yong Mao. The 85 Ways to Tie a Tie: The Science and Aesthetics of Tie Knots. London: Fourth Estate, 1999

Payne, Blanche, Geitel Winakor, and Jane Farrell-Beck. The History of Costume. 2nd. New York: HarperCollins, 1992

Smith, Russell, Men’s Style. Macmillan. 2007, p. 135

Yarwood, Doreen. The Encyclopedia of World Costume. New York: Charles Scribner’s Sons, 1978

www.ties.com

www.thebowtie.com/bow-tie-history

تهیه و تنظیم: ناهید قاضیان